is geschiedenis nog iets anders dan het verhaal van elkaar afwisselende culturen, van strijd en overheersing? en van mensen die intussen natuurlijk ook steeds slimmer werden? ja, zegt rudolf steiner, want er is een verborgen geschiedenis, die wordt gedragen door de wil van de ‘goden’. lees maar hoe geestelijke machten bijvoorbeeld door de babylonische koning gilgamesj en zijn vriend enkidoe heen werkten. steiners onderzoek laat zien hoe deze en andere historische personen in hun latere incarnaties de bezieling door de goden verliezen en steeds meer als aardse individuen denken en handelen. maar dit verdwijnen van de geestelijke leiding had een duidelijk doel: de mens tot een bewustzijn te laten rijpen waarmee hij in staat zou zijn de wereld nuchter te onderzoeken en eigen waarden te ontwikkelen. daarmee zijn we in onze tegenwoordige tijd beland. aan de oude verborgen geschiedenis is een eind gekomen. de mensheid staat op eigen benen. wij dragen zelf de verantwoordelijkheid voor ons leven en dat van de aarde. deze open toekomst daagt ons uit om innerlijke en uiterlijke stappen te zetten vanuit een persoonlijke verbinding met de geestelijke wereld.