theodor herzl was zijn eerste uitgever. in erasmus vond hij na de dood van emile verhaeren zijn enige echte geestesgenoot. met de herinneringen van een europeaan liet hij een indrukwekkend testament na.   niet het leven van zweig, maar een kleine greep uit zijn oeuvre staat hier centraal. hij schreef meerdere boeken over 16de eeuwers, tijd van ontdekkingsreizigers als magellaan en vespucci. de drie boeken waarin hij stilstaat bij politiek en religie van de 16de eeuw lichten wij hier uit het enorme geheel, precies 500 jaar nadat luther een bom onder de roomse kerk legde.   castellio en erasmus als verdedigers van de tolerantie, mary stuart als slachtoffer van de intolerantie zijn enkele van de 16de eeuwse helden van zweig. spreken zij via zweig nog steeds tot ons, en zo ja, waarom?