bij reflecteren staat 'leren van je ervaringen' centraal. reflecteren helpt bij het ontwikkelen van beroepsvaardigheden. in breder verband kan reflectie bijdragen aan professionalisering van beroepen en beroepsgroepen omdat het kan leiden tot nieuwe kennis en inzichten. dit boek leert studenten en professionals wat reflecteren inhoudt, waarom het belangrijk is en op welke manieren reflectie plaats kan vinden. reflecteren geeft basiskennis over reflecteren en legt hierbij verbanden met theoretische achtergronden uit de filosofie en psychologie. theorie wordt afgewisseld met aansprekende praktijkvoorbeelden en persoonlijke verhalen. het boek bespreekt de basisvaardigheden die nodig zijn om te kunnen reflecteren en reikt handige instrumenten aan om deze vaardigheden te leren. het praktische laatste deel bevat zowel individuele als groepsopdrachten. reflecteren is de herziene uitgave van het succesvolle studieboek uit 2010. de uitgave is aangepast op grond van actuele maatschappelijke ontwikkelingen en nieuwe inzichten. ook is er meer diversiteit gebracht in de voorbeeldverhalen van studenten, waardoor de inhoud nog beter aansluit bij opleidingen in zorg en welzijn en bij pedagogische, juridische en creatieve studies. reflecteren biedt theorie en opdrachten op zowel instap- als verdiepingsniveau en kan tijdens de volledige studie worden gebruikt. het boek is geschikt voor studenten van de sociale studies, opleidingen in de gezondheidszorg, juridische opleidingen en studies gericht op (integrale) veiligheid. tevens richt de uitgave zich op professionals in de zorg en welzijn, het (sociaal)juridisch en veiligheidsdomein. marie-jose geenen is docent, supervisor en onderzoeker bij de hogeschool utrecht en was voorheen werkzaam bij avans hogeschool. zij promoveerde in 2014 op een onderzoek naar de alliantie tussen groepsleiders en jongens in een justitiele jeugdinrichting.