door armoede gedreven besluit het javaanse meisje inem contractarbeider op een rubberplantage te worden. zij wordt bij aankomst van haar dorpsgenoten gescheiden en door een mandoer naar het huis van de planter geleid. 'moet ik zijn njai worden, ibu?' vraag ik met toegeknepen keel. 'kan ik niet zeggen dat ik op het land wil werken? met mijn vrienden?' ibu glimlacht en schudt haar hoofd. de indisch-nederlandse schrijver rob nieuwenhuys gaf in zijn boek komen en blijven (1982) bekendheid aan het begrip 'njai': een inheemse vrouw die in nederlands-indie gedwongen werd samen te leven met een europese man, haar 'toean'. zij was zijn persoonlijke verzorgster en uit hun relatie kwamen vaak kinderen voort. de njai kan daarom worden beschouwd als de oermoeder van vele indische mensen. met gevoel voor verhoudingen in de koloniale wereld weet barney agerbeek in njai inem tot in detail de omstandigheden te treffen, waarin een willekeurige njai omstreeks 1930 op een sumatraanse plantage moet hebben verkeerd. agerbeek nodigt de lezer uit om door de ogen van twee zeer diverse personages het schrijnende bestaan te doorvoelen van een 'contractkoelie'. het verhaal van de njai is doordrenkt met de geest van midden-java en geeft een overtuigend beeld van de ontreddering en het isolement van inem, een sterke maar door het lot geknevelde vrouw. 'de auteur weet zich verrassend goed te verplaatsen in zijn personages. de benadering van de hollandse planter en de njai is uitermate genuanceerd.' - willem g. weststeijn barney agerbeek (1948) werd geboren in surabaya en vertrok in 1952 met zijn ouders naar nederland. tijdens zijn lange, internationale bankloopbaan woonde en werkte hij in de jaren negentig gedurende vierenhalf jaar in indonesie. na zijn pensionering maakte hij de oversteek van de financiele wereld naar het domein van de literatuur en de beeldende kunst. hij is auteur van twee dichtbundels, opzij van mensen (2003) en elke dag is zondag (2005), en monografieen over floris meydam en nelson carrilho. ook leverde hij bijdragen aan literaire tijdschriften als nynade, indische letteren, extaze en avier. in 2013 debuteerde hij bij uitgeverij in de knipscheer met de verhalenbundel schaduw van schijn.