sociale mobiliteit hangt in de vroegmoderne tijd nog sterk samen met afkomst, maar tegelijkertijd lijkt het individu een steeds actievere rol te kunnen spelen in het vormgeven van de eigen loopbaan en carriere. maar wat waren de mogelijkheden en beperkingen van dat individu? welke strategieen werden gevolgd en wat waren de parameters voor succes, in verschillende beroepsgroepen en sociale lagen van de bevolking? welke rol speelden zelfpresentatie, netwerken, patronage of de markt? in dit themanummer van de zeventiende eeuw worden deze vragen vanuit verschillende invalshoeken onderzocht door wetenschappers uit nederland en vlaanderen. na een inleiding van maarten prak leidt dit themanummer de lezer langs ambachtslieden en wetenschappers, priesters en predikanten, kunstenaars en boekverkopers.