je vader was misschien wat dominant, met je moeder viel lastig te praten. je zus is excentriek, je broer intens. je zoon houdt geen baan vast en je puberdochter schreeuwt alles bij elkaar en geeft jou overal de schuld van. “het was de tijd”, zeiden ze. “het is een fase”, zeggen anderen. dus het hoort erbij, denk jij. maar iets in jou fluistert dat het anders is. dan is de kans groot dat jij een bijrijder bent: iemand die opgroeide of leeft naast iemand met (vermoedelijk) autisme. je beweegt mee, houdt soms afstand, loopt vaak op eieren en voelt ongemak, verdriet of ergernis bij situaties die telkens opnieuw opspelen. ook als je niks hebt met autisme, kan deze gids je helpen inzicht te krijgen in terugkerend gedoe in je familie of op je werk. leven naast autisme geeft houvast. door de unieke combinatie van wetenschap, psychologie, kunst en ervaringsverhalen maakt henrike van engelenburg complexe thema’s invoelbaar en toegankelijk. ze introduceert een nieuwe taal om moeilijk te vatten gevoelens en dynamieken te benoemen. met het bijrijdersmodel, de neurovlinder en de blindehoekdynamiek leer je de mechanismen achter herhalende vastlopende communicatie begrijpen. praktische tools, zoals de bijrijdersroutekaart, helpen stevigheid te ontwikkelen en ruimte voor verbinding te creeren. voor bijrijders, zorgprofessionals en iedereen die beter wil leren navigeren in relaties die niet vanzelf gaan. met bijdragen van dr. yvonne groen (klinisch neurobio-psycholoog, rijksuniversiteit groningen) en dr. rob de leeuw (traumapsycholoog, voorheen verbonden aan het julius centrum, umc utrecht). over de auteur henrike van engelenburg is taal- en cultuurkundige, oud-theaterproducent, zandtekenaar en cultuurduider. ze begeleidt organisaties, teams en ondernemers bij het hervinden van werkgeluk, structuur en samenhang. als ervaringsdeskundige ondersteunt ze bijrijders. ze biedt hulpverleners en professionals een nieuwe taal om complexe dynamieken, waarbij autisme een mogelijke rol speelt, beter te begrijpen. www.henrikevanengelenburg.nl – www.levennaastautisme.nl recensie: dit boek gaat niet zozeer over mensen met ass, ofwel autisme spectrum stoornis, maar richt zich vooral op de naasten die ermee te maken hebben. henrike is een ervaringsdeskundige. in haar jeugd had ze heel wat te stellen met een moeder die “anders was”. noodgedwongen moest de kleine henrike haar gedrag aanpassen, teneinde geen extra spanningen te veroorzaken, ze wilde immers ook dat haar moeder gelukkig was. maar later in haar leven kreeg ze daar wel de rekening voor gepresenteerd, zeker toen ze zelf moeder werd van een kind dat eveneens ass verschijnselen vertoonde, al duurde het twaalf jaar voordat de diagnose pdd-nos met zekerheid kon worden gesteld. het boek is een hoopvol voorbeeld van hoe je een last kunt laten uitgroeien tot een kracht, waar hopelijk ook anderen baat bij hebben. • chris houtman