dit dubbelnummer van het jaarboek voor ecologische geschiedenis gaat in op het thema landbouw en milieu. het bevat bewerkte versie van de lezingen die in oktober 2012 te groningen werden gehouden tijdens een symposium van het nederlands agronomisch historisch instituut (nahi-groningen/wageningen) en het interfacultair centrum voor agrarische geschiedenis (icag-leuven). inhoud: redactioneel erwin h. karel/yves segers, landbouw en milieu in de lage landen. inleiding bij een themanummer pieter de graef/tim soens, boer en burger ecologisch verenigd? een micro-perspectief op het gebruik van stedelijk afval als meststof in de vroegmoderne vlaamse landbouw henk van zon, cradle to cradle in het verleden: agrarisch hergebruik van stedelijk vuilnis in nederland en omringende landen, 1800-2000 hanne de winter/yves segers, oorlog als motor van vernieuwing. het bodemvruchtbaarheidsonderzoek en de mestadvisering in belgie, jaren 1930-1945 jens van de maele, de resonantie van een stille lente. nederlandse en vlaamse persstemmen over rachel carsons silent spring (1962-1963) henny j. van der windt, natuurbescherming en landbouw in nederland 1880-2010, tussen wetenschap en overheid english abstracts