dit jaarboek voor middeleeuwse geschiedenis bevat een aantal gevarieerde opstellen. paul trio en arnoud-jan bijsterveld presenteren het tweede en laatste deel van hun bijdrage over de evolutie van het fraternitas-begrip in de zuidelijke nederlanden. rudie malfliet behandelt de domeinvorming van de vlaamse abdijen ten duinen en ter doest in zuid-beveland en de vier ambachten. petra van dam schrijft over middeleeuwse bedrijven in zout en zel. het gewest holland speelt een rol in maar liefst drie artikelen. antheun janse gaat in op de nederlandse beke. serge ter braake en arjan van dixhoorn schrijven over de haagse rederijkerskamer 'met ghenuchten' en de ontwikkeling van een burgerlijke samenleving in holland rond 1500. arie van steensel analyseert de samenstelling, achtergronden en carrieres van het personeel van de laatmiddeleeuwse steden haarlem en leiden. inhoud: paul trio/arnoud-jan a. bijsterveld, van gebedsverbroedering naar broederschap. de evolutie van het fraternitas-begrip in de zuidelijke nederlanden in de volle middeleeuwen (ii) rudi malfliet, de domeinvorming van de vlaamse abdijen ten duinen en ter doest in zuid-beveland en de vier ambachten tegen de achtergrond van het politieke conflict tussen vlaanderen en holland 1167-1296 petra j.e.m. van dam, middeleeuwse bedrijven in zout en zel in zuidwest-nederland. een analyse op basis van de moerneringsrekening van puttermoer van 1386 a. janse, de nederlandse beke opnieuw bekeken serge ter braake/arjan van dixhoorn, engagement en ambitie. de haagse rederijkerskamer 'met ghenuchten' en de ontwikkeling van een burgerlijke samenleving in holland rond 1500 arie van steensel, het personeel van de laatmiddeleeuwse steden haarlem en leiden, 1428-1527 over de auteurs