het belangrijkste gerechtshof in de nederlandse gewesten voor 1811 was het hof van holland, zeeland en west-friesland. burgers konden er procederen of tegen een vonnis van een lagere instantie in beroep gaan. het hof of de raad van holland was de opvolger van de oude grafelijke raad die al onder de beierse hertogen functioneerde. tot ver in de zestiende eeuw behield het hof van holland politieke bevoegdheden, maar in de praktijk kwam de nadruk steeds meer te liggen bij de justitiele taak. onder de bourgondisch-habsburgse hertogen groeide het hof uit tot een professionele rechterlijke instelling. deze procesgids wijst de weg in de talrijke civiele procedures die voor het hof gevoerd konden worden. aan de hand van concrete voorbeelden wordt duidelijk in welke series boeken of documenten gezocht moet worden naar rechtszaken uit de bijna vier eeuwen van het bestaan van het hof. deze gids is tot stand gekomen dankzij de medewerking van het nationaal archief, waar het archief van het hof (1428-1811) bewaard wordt.