het is 1991 als in joegoslavie de oorlog uitbreekt. niemand had het zien aankomen. in 1998 valt definitief het doek voor de joegoslavische federatie: het houdt op te bestaan. svetlana’s droom valt in duigen. ze zou gaan studeren in engeland met het geld dat haar ouders door heel hard werken, hadden gespaard. ze verliezen alles en svetlana’s leven neemt een dramatische wending. met haar familie probeert ze te overleven. in 2002 trouwt ze en verhuist ze met haar man naar nederland. ze leeft 15 jaar in de illegaliteit, omdat haar een nederlandse status wordt onthouden. ze gaat niet bij de pakken neerzitten en wordt actief als vrijwilligster. haar huwelijk verslechtert en ze wil het ontvluchten, maar ze wordt zwanger en besluit haar huwelijk een laatste kans te geven. ‘de oorlog is in mij,’ zegt ze als ik haar in 2011 ontmoet. als een ongenode gast heeft het zich genesteld in haar leven en dat van haar familie. wederom neemt haar leven een onverwachtse wending als haar zoon in 2016 stateloos wordt. ze keert terug naar haar geboorteland, maar ontdekt dat haar thuis ten prooi is gevallen aan een onafwendbare teloorgang. ze neemt een ingrijpend besluit dat grote gevolgen zal hebben voor haarzelf en haar zoon. over de auteur saskia harkema is een duizendpoot: wetenschapper, mensenrechtenactiviste, trainer en coach. ze is opgegroeid in zuid-amerika en werkt vanuit impact leaders international en haar bedrijf inendi voor verschillende universiteiten, hogescholen en (non) profit organisaties in de wereld. daarnaast werkt ze met vluchtelingen via de door haar opgezette stichting faces of change. saskia schreef al vier boeken, waaronder 'blijven of gaan?' (2018) en 'alles is terloops' (2020).