een speciale brexiteditie met een voorwoord van joris luyendijk met groot voorspellend vermogen voerde marten toonder in de unistand (1979) de verenigde volkeren ten tonele, ook wel de uni genoemd, een internationaal instituut dat wereldwijd streeft naar geluk en gelijkheid, maar verzandt in geruzie. wanneer door een samenloop van omstandigheden uitgerekend heer bommel model komt te staan voor alle burgers, komen de rommeldammers in opstand tegen de bemoeienis van hogerhand – op een manier die doet denken aan de brexit. marten toonder was uitgerust met een buitengewoon fijnzinnig gevoel voor de tijdgeest. veel van zijn bommel-verhalen hebben een universele strekking en worden almaar actueler en urgenter.