introductie tot de kunstkring van de pelgrimbeweging een momentum van hoop en vernieuwing voor katholieke vlaamse schrijvers, kunstenaars en architecten. zo kan de pelgrim omschreven worden, een kunstbroederschap dat in 1924 werd opgericht door de schrijvers felix timmermans en ernest van der hallen en de architect flor van reeth. met het trauma van de eerste wereldoorlog vers in het geheugen streefden de leden naar een eigentijdse verdieping van het christelijke geloofsleven en een grotere verbondenheid. vaak knoopten ze aan bij de internationale avant-garde, die na het failliet van de burgerlijke maatschappij een nieuwe wereld wilde vormgeven. maar evengoed, en tegelijkertijd, toonden geestelijke en artistieke rolmodellen uit vervlogen tijden – van ruusbroec en franciscus tot bruegel en de vlaamse primitieven – hun de weg naar verinnerlijking en naar de wortels van hun vlaamse zelfbewustzijn. door een podium te bieden voor lezingen, literatuur, toneel, muziek, beeldende kunst, architectuur en toegepaste kunst bouwde de pelgrim aan een hernieuwd en performant kunst- en cultuurlandschap. op die manier wilden de pelgrims een dam opwerpen tegen de vervlakking van de oprukkende massacultuur, die zij omschreven als een f-drievuldigheid: film, foxtrot en football. publicatie bij de gelijknamige tentoonstelling in het koninklijk museum voor schone kunsten antwerpen (kmska) van 27 mei tot 3 september 2023. de expo maakt deel uit van het grootschalige stadsfestival barokke influencers in antwerpen. met tekstbijdragen van matthijs de ridder, rajesh heynickx, ewald peters en dennis van mol.