aan de vooravond van de franse revolutie zaagde rome de poten onder haar tafel vandaan. onder druk van handelsbelangen, de vrijmetselarij en de ideeen van de verlichting dwongen de katholieke kroondragers paus clemens xiv de societeit van jezus te liquideren. die klap zou de kerk niet meer te boven komen, en voortaan zou zij dansen naar de pijpen van de staat. van de ene op de andere dag waren de soldaten van de heilige ridder ignatius van loyola personae non grata. ze werden gearresteerd, in de gevangenis geworpen, terechtgesteld, zo ze niet vluchtten naar skandinavie of rusland. volgens een legende zouden ze de stichters zijn geweest van het onbereikbare hemelse himalaya-rijkje shangri la. ooit bloeide er in het hart van zuid amerika een voortuin van christus koninkrijk op aarde. honderdvijftig jaar lang, bijna de hele zeventiende en achttiende eeuw, heeft er een communistische utopie bestaan waar de felste vijanden van de kerk, zoals montesquieu, voltaire en karl marx, de grootste bewondering voor hadden. hoe zag die indianenstaat eruit? de beroemde film the mission uit 1986, met robert de niro en jeremy irons, geeft er een ietwat geromantiseerd beeld van. tegen de achtergrond van de europese intriges schetst robert lemm een stuk geschiedenis dat bepalend is geweest voor de opkomst en ondergang van het christendom als sociale factor. van robert lemm verscheen vorig jaar de autobiografie van raul reyes (de man die ingrid betancourt gijzelde). voorts is hij de auteur van o.a. een geschiedenis van spanje(2005), maria haar geheime evangelie (2008), paus benedictus xiv en de opkomst van eurabia (2007), swedenborg (2006), de kruisgang van het christendom (2000). in 1979 ontving hij de martinus nijhoff prijs voor zijn vertalingen van latijns-amerikaanse literatuur. onlangs verscheen er van zijn hoofdwerk, de innerlijke biografie van jorge luis borges, een vertaling in het spaans onder de titel borges como filosofo.