na een langdurige belegering capituleerde 's-hertogenbosch najaar 1629 voor de staatse troepen onder frederik hendrik. de band die de stad een halve eeuw eerder met de unie van utrecht verbrak, was op papier weer hersteld. dit boek vertelt het verhaal van burgers en inwoners, katholieken en gereformeerden, gevestigden en buitenstaanders die ondanks diepgaande verschillen gedwongen waren met elkaar samen te werken om een stedelijke gemeenschap te realiseren. op basis van een analyse van talloze archiefstukken beschrijft aart vos de dagelijkse praktijk van samenwerking en uitsluiting. centraal staan vier sociale verbanden die een belangrijke deel van het maatschappelijk middenveld - de civil society - vormden: het burgerschap, de schutterijen, de ambachtsgilden en de gereformeerde kerk. hoewel burgers, broeders en bazen over 's-hertogenbosch gaat, zijn de beschreven verbanden niet specifiek voor deze stad. ook in tal van andere steden in west-europa vervulden zij de onmisbare bouwstenen van de stedelijke samenlevingen.