baby’s maken al van bij hun geboorte contact met de wereld. met hun ogen en handen, hun lijfje en hun stem reageren ze op indrukken en geven ze boodschappen. zien ze wat jij ook ziet? hoe interpreteer je hun signalen? huilt een baby omdat hij honger heeft, of omdat hij een knuffel wil? wil hij rust of wil hij spelen? begrijpt een peuter wat je zegt? hoe kan je baby’s begrijpen en inspelen op hun initiatieven? heel wat onderzoekers proberen antwoorden te vinden op dergelijke vragen. de resultaten van hun werk verschijnen in gespecialiseerde bladen. het vraagt veel tijd om ze te vinden, te selecteren en te verwerken. daardoor zijn ze vaak moeilijk toegankelijk voor mensen die dagelijks met baby’s en peuters omgaan. dit boek presenteert een aantal recente bevindingen uit het gespecialiseerde onderzoek. het koppelt hier geen normen of leeftijdsgrenzen aan, maar presenteert een werkwijze om na te denken over pedagogische keuzes. met behulp van een cyclus van reflecteren, observeren en uitproberen gaan we na hoe de onderzoeksresultaten kunnen helpen om interacties met baby’s en peuters te verrijken. deze publicatie is een initiatief van het expertisecentrum pedagogische ondersteuning in kinderopvang en school, dat praktijkgericht onderzoek doet voor al wie met jonge kinderen werkt. monique van boom, lieselore cuynen, leen dom en siska van daele werkten aan het onderzoek mee. monique van boom schreef de resultaten uit. dietlinde willockx verzorgde de redactie.